Apollon& Defne Aşk Hikayesi: Benim Bağlanma Stilimin Ne Olduğunu Nerden Bileyim?

 

İhtişamı ile göz kamaştıran “Didim Apollon Tapınağı”. M.Ö. 6. yüzyıldan itibaren ün kazanmış kehanet merkezi.  Düşünsenize parmaklarımın dokunduğu yerlerde ayin izleri..

Aslında bugünkü konumuz tapınakta yaşanılanlardan ziyade kehanet gücü olduğuna inanılan Apollo’nun Daphne’ye (Defne) karşı duyduğu aşkını Bowlby’nin bağlanma kuramına göre yorumlamak ve kendi bağlanma stilimizin bugünkü ilişkilerimizdeki yansımalarını keşfetmek.

Rivayet o ki; Bir gün Apollon, ırmak kenarında genç ve güzel bir kız Defne’yi görür. Apollon onunla konuşmak ister. Fakat Defne, Apollon’dan kaçmaya başlar. O kaçar, Apollon kovalar bir taraftan da “kaçma seni seviyorum” diye bağırır. Ya da “KAÇTIĞIN İÇİN SENİ SEVİYORUMDUR?”

Aralarındaki mesafe gittikçe kısalır artık kurtuluş imkanı kalmadığını anlayan Defne, birden durur ve ayağı ile toprağı kazıyarak şöyle bağırır: “Ey toprak ana, beni ört, beni sakla, beni koru.” Bu içten yalvarış üzerine Defne organlarının ağırlaştığını, odunlaştığını hisseder. Göğsünü gri bir kabuk kaplar, kokulu saçları yapraklara dönüşür, kolları dallar halinde uzar, körpe ayakları kök olup toprağın derinliklerine dalar, bir defne ağacı oluverir. Defne’nin ağaç oluşunu hayret ve üzüntü ile seyreden Apollon “Defne, bundan sonra sen, Apollon’un kutsal ağacı olacaksın. O solmayan ve dökülmeyen yaprakların, başımın çelengi olacak. Kahramanlar, savaşlarda zafere ulaşanlar, hep senin yapraklarınla alınlarını süsleyecekler.”

Gelelim Bowlby’nin Bağlanma Kuramı açısından yorumlamaya: YAKINLIK KORKUSU

Neden bazı insanlar yakınlıktan, kendilerini açmaktan, kırk gömleğin kırkı olmasa bile bir kısmını çıkarmaktan bu kadar çok korkar?

Bowlby, anne-bebek etkileşimini gözlemlerken, bebeklerin bakım veren kişiyle 3 belirgin bağlanma şekli geliştirdiğini gözlemledi: Güvenli, Kaygılı, Kaçıngan. 

 Bu teori, yetişkinlerin romantik ilişkilerde yakınlığı algılayışı ve tepkileriyle ilgili olarak çocukluktakine paralel üç ana “bağlanma” stili ortaya koyar. (“Burda amacım keskin hatlarla bir etiketleme  yapmak değil. Davranışlarınızın yatkınlığını anlamlamlandırma isteği. Yoksa insan salt kaçıngandır, güvenlidir, kaygılıdır diyemeyiz.”)

Güvenli bağlanan kişiler yakınlık konusunda rahattır, çoğunlukla sevgi dolu..

Kaygılı bağlananlar sürekli kafaları yakınlık konusuyla meşguldür. Partnerlerinin her davranışı yakınlıkları konusunda ne gibi bir mesaj verdiği ile ilgili endişe duyar.

Kaçıngan bağlanan insanlar ise yakınlığı özgürlüğün kaybedilmesiyle eş tutar ve sürekli asgari düzeyde tutma eğilimi vardır. “Smokine gun” deyimini duydunuz mu “açık delil” anlamına geliyor. Canım Apollon’nun sözünü hatırlıyor musunuz? “kaçma seni seviyorum”.. Aslında Defne kaçtığın için seviyordur. Defne’nin açık şekilde rahatsızlık duyduğu şeylere karşı yok sayarak umutsuzca onunla konuşma isteğini devam ettiriyor.

Defne son çare olarak değişimi için toprak anaya sesleniyor. Defne’nin duygularının yok sayıldığı bu anlatımda Defne kendini sorguluyor. Ve belki de yanlış olanın kendi olduğuna inanarak değişim için yalvarıyor. Kaçıngan bağlanan insanlar duygulara önem vermekte güçlük çeker ve partnerini sorgulatır. 

Bu konu daha da uzar ama ben şimdilik burada noktalanacağım. Daha Apollonun babası Zeus, Hera, Semele üçlü aşk ilişkisi açısından Apollon’un aşkını psikodinamik bakış açısıyla yorumlayacağız. 

Kaynak: 

KALAYCIOĞLU,M. (2011) Hatay Halk Bilimi. Hatay.Antakya Belediyesi Kültür Yayını,

Aşkın Halleri/ Alper Hasanoğlu,

Bağlanma / Amır Levıne

Sevgiyle Kalın,

Ayşe Gürbüz